Pochta qutisida: dunyo bo'ylab yuborilgan eng g'alati jo'natmalar

Pochta deganda ko'pchiligimiz xat, otkritka yoki onlayn do'kondan buyurtma qilingan kiyimlarni tasavvur qilamiz. Ammo pochta tarixi biz o‘ylagandan ko'ra ancha qiziqroq: odamlar pochta orqali bolalarni, olmoslarni, butun bir bino g'ishtlarini va hatto o'zlarini ham jo'natishgan. Quyida tarixda tashilgan ana shunday g'alati jo’natmalarning bir nechtasini e’tiboringizga havola etamiz. 1. Pochta orqali yuborilgan bolalar 1913-yilda AQShda og'irligi 50 funtgacha (taxminan 22 kg) bo'lgan posilkalarni yuborish xizmati ishga tushgach, ba'zi ota-onalar bu qoidani o'zlaricha talqin qila boshlashdi. Poyezd chiptasi qimmat, pochta markasi esa ancha arzon bo‘lgani sababli, ular farzandlarini pochta orqali yuborishni “o’ylab” topishdi. Bu boradagi eng mashhur voqea 1914-yilda Aydaxo shtatida sodir bo'lgan. Besh yoshli Sharlotta Mey Pierstorffning paltosiga 53 sentlik marka yopishtirilib, buvisinikiga pochta orqali jo'natiladi. Qizaloq yo'l davomida pochta vagonida ketadi va unga qarindoshi bo'lgan pochta xodimi qarab turadi. Keyinchalik rasmiylar bunday "jo'natmalar"ni tezda taqiqlashgan bo'lsa-da, bir necha yil davomida shu kabi holatlar baribir uchrab turgan. 2. O'zini pochta orqali ozodlikka jo'natgan odam 1849-yilda Virjiniya shtatida qullikda yashagan Genri Braun ismli shaxs juda xavfli, ammo jasoratli qarorga keladi. U o'zini kichkina yog'och qutiga joylashtirib, Adams Express yuk tashish kompaniyasi orqali yuk sifatida qullik tugatilgan Pensilvaniya shtatidagi Filadelfiya shahriga jo'natadi. Safar roppa-rosa 27 soat davom etadi. Quti ba'zan teskari holatda tashilgan bo‘lsa-da, u bu vaqt davomida ovoz chiqarmasdan maqsadi sari sabot ko’rsatadi. Jo’natma manziliga yetib borib ochilganda, Braun quti ichidan sog'-salomat chiqadi. Shundan so'ng u tarixga Genri "Quti" Braun nomi bilan kirdi va qullikka qarshi harakatning mashhur ramzlaridan biriga aylandi. 3. Pochta orqali qurilgan bank binosi 1916-yilda Yuta shtatining Vernal shahrida yangi bank binosi qurilayotgan edi, biroq g'ishtlarni an'anaviy yuk tashish kompaniyalari orqali olib kelish juda qimmatga tushardi. Shunda tadbirkor o'ta aqlli va kutilmagan yechim topdi: u barcha g'ishtlarni 50 funtlik kichik posilkalarga bo'lib, pochta orqali jo'natdi. Natijada o'n minglab g'ishtlar aynan pochta orqali manzilga yetib keldi va bino shu tariqa qad ko'tardi. Ushbu voqeadan so'ng pochta xizmati bitta jo'natuvchi bir kunda yuborishi mumkin bo'lgan posilkalar vazni va hajmiga zudlik bilan cheklov qo'ydi. "Bank of Vernal" binosi esa bugungi kunda ham "pochta orqali yuborilgan bank" nomi bilan mashhur. 4. Oddiy konvertdagi dunyoga mashhur olmos 1958-yilda zargar Garri Uinston dunyodagi eng mashhur qimmatbaho toshlardan biri — "Umid" olmosini (Hope Diamond) Smitson institutiga sovg'a qildi. Qizig'i shundaki, u ushbu bebaho xazinani qurolli qo'riqchilar yoki maxsus zirhli mashinalarda emas, balki oddiy jigarrang qog'ozga o'ralgan buyurtmali (registrli) pochta jo'natmasi sifatida yuborgan. Garri Uinston marka uchun bor-yo'g'i 2 dollar 44 sent to'lagan bo'lsa-da, jo'natmaning o'zi 1 million dollarga sug'urtalangan edi. Olmos manzilga hech qanday muammosiz yetib bordi va bugun uni Vashingtondagi muzeyda ko'rish mumkin. Uni qadoqlashda ishlatilgan o'sha oddiy qog'oz o'rami hozirda Milliy pochta muzeyida noyob eksponat sifatida saqlanadi. 5. Gavayidan kelgan kokos yong'og'i Gavayining Molokai orolidagi Hulehua (Hoolehua) pochta bo'limida o‘ziga xos ajoyib bir an'ana mavjud. Bu yerga kelgan sayyohlar va mahalliy aholi hech qanday qutisiz, oddiy kokos yong'og'ining ustiga marker bilan manzil hamda tabrik so'zlarini yozishadi. So'ngra kokos yong'og'i ustiga marka yopishtirib, dunyoning istalgan nuqtasiga yuborishadi. Har yili ushbu pochta bo'limidan minglab kokos yong'oqlari jo'natiladi va buni tabrik otkritkasining tropik va kreativ ko'rinishi deyish mumkin. Xulosa: Pochta shunchaki xat-xabar emas Bu voqealar insoniyatning naqadar ixtirochi va ba'zan haddan tashqari topqir bo'lishini ko‘rsatadi. Bugungi kunda biz amal qiladigan ko'plab pochta qoidalari va cheklovlari aynan mana shunday g'alati hamda kutilmagan holatlardan keyin paydo bo'lgan. Bolalarni pochta orqali yuborish taqiqlandi, pochta (g'isht tashish) hajmi cheklandi va shu tariqa pochta tizimi tartibga soluvchi zamonaviy qoidalarga ega bo'ldi.